Smartsediment

De delta van de Schelde kent een economisch sterke ontwikkeling met onder andere Antwerpen als wereldhaven. Het Schelde-estuarium en de Oosterschelde is beschermd als Natura2000 gebied en vormt een uniek natuurgebied voor de grensregio. Deze verschillende ‘zeearmen’ kunnen niet los van elkaar gezien worden en ze leveren een waaier aan waardevolle ecosystemen en biodiversiteit. Helaas staan beide de laatste jaren sterk onder druk.  

‘Smartsediment’ streeft naar het opnieuw in evenwicht brengen van de biodiversiteit, de bodem en de ecosysteemdiensten in de delta door slim om te gaan met het beschikbare sediment en de waterbodem. Provincie Zeeland onderzoekt onder andere samen met de Vlaamse Overheid de effecten van baggeren, storten en verplaatsen van sediment op 15 locaties in de delta. De bodemecologie in de Beneden Zeeschelde en de Westerschelde wordt gemonitord met behulp van de Sediment Profile Imaging (SPI) techniek waarmee foto’s gemaakt worden van de bovenste 10 à 15 cm van de bodem. De grootste focus ligt op de Roggenplaat, een essentieel onderdeel van het intergetijdengebied in de monding van de Oosterschelde. De zandplaat wordt voor 200 hectare opgehoogd om verdere erosie tegen te gaan. Op die manier kunnen trekvogels én zeehonden blijvend gebruik maken van dit gebied om zich te voeden.

Roggenplaat:
Winter 2019 – 2020 start Rijkswaterstaat met het ophogen van de Roggenplaat, de grootste klus binnen het project Smartsediment. Door de suppletie blijft de zandplaat ook in de toekomst een belangrijk ‘wegrestaurant’ voor tienduizenden vogels die komen bijtanken op deze grootste zandplaat van de Oosterschelde.

Ecosysteemdiensttool: 
Om te weten hoe natuurontwikkeling, en dus sedimentbeheer, de ecosysteemdiensten beïnvloedt, is een Ecosysteemdienst-tool ontwikkeld. De eerste versie is opgeleverd. Volgende stap is het verzamelen van data om tool te testen in samenwerking met de UA. 
Welk effect sedimentbeheer heeft op ecosysteemdiensten was tot nu toe niet goed bekend. Kennis hierover is onontbeerlijk. Meer kennis maakt het mogelijk door uitgekiend sedimentbeheer – uitgangspunt van het project Smartsediment - de ecosysteemdiensten te optimaliseren. Daarmee wordt het duidelijker welke voordelen natuurontwikkeling heeft voor de mens. 
De Oosterschelde en de Westerschelde leveren ecosysteemdiensten. Slim gebruik van sediment heeft gevolgen voor de voedselvoorziening (vooral van belang in de Oosterschelde), de CO2-opslag (belangrijk i.v.m. de klimaatverandering) en de zuivering van afvalwater. Ook de veiligheid van de rivieren kan wijzigen door ‘smartsediment’; slim gebruik maken van zand en slib kan dijken verstevigen.

Fort Filip: Opruimen zware verontreiniging én aanleg getijdennatuur ineen
Het weghalen van een tot 30 meter diepe zware vervuiling én het aanleggen van 20 hectares ondiepe intergetijdennatuur bij Fort Filip is een pittige opgave. Door op een slimme manier gebruik te maken van sediment uit de Schelde, kunnen beide opgaven in één keer worden gerealiseerd. De uitvoering van de werken wordt  verwacht in de tweede helft van 2019.

update: april 2019


Alle projecten

Project verantwoordelijke

Provincie Zeeland

Totale subsidiale kosten

Op een totaal budget van € 7.582.687,68 levert Interreg een bijdrage van € 3.791.343,84 (50%)