Hoe een zorginnovatie van Crosscare levens redde op de IC tijdens de pandemie

Door Anne Coenegrachts

De échte helden van de pandemie zijn de vele zorgkundigen die dag in dag uit in de frontlinie stonden. Maar ook helden hebben een cape nodig en daar kan een zorginnovatie van CrossCare voor zorgen! Projectadviseur Anne ging in gesprek met Inge Bruynooghe, CEO van Ergotrics. Zij testten hun zorginnovatie in de proeftuinen van het Interreg-project CrossCare en konden zo een CE-certificaat verkrijgen om de Europese markt te betreden. 

Dag Inge, dankjewel dat je met ons jullie ervaringen wil delen over bedrijfsdeelname aan een Interreg project. Kan je mij kort uitleggen welke zorginnovatie jullie juist ontwikkelden?

“Onze innovatie werd ontwikkeld door Dr. Paul Depauw die, zoals elke neurochirurg, dagelijks meermaals zijn patiënten in de juiste positie moet leggen voor een operatie. Patiënten worden, nadat ze in narcose zijn gebracht, manueel op de operatietafel getild en dan opnieuw getild in de juiste positie. De dokter ontwikkelde een zorginnovatie die perslucht gebruikt om die manuele actie over te nemen en mensen beter op hun buik te leggen op de operatietafel op lucht. Het product zijn ‘inflatables’, die men onder de patiënt schuift om patiënten te kantelen en als opblaasbaar positioneringskussen wordt gebruikt gedurende de operatie."

© Wil Rijnen

Het was dus uit een bestaande zorgnood bij de patiënt, maar ook bij de zorgkundigen dat de innovatie ontstond?

“Ja, dat klopt. Er zijn heel wat voordelen voor de zorgverleners én de patiënt. Enerzijds voor de chirurg die een minder gestuwde patiënt op zijn operatietafel heeft, dat wil zeggen dat het bloed zich niet verzamelt op de plaatsen waar je het niet wil als chirurg. De chirurg heeft zo een beter zicht op zijn operatieveld. Anderzijds heeft het ook voor andere zorgverleners een voordeel: de anesthesist weet zeker dat de patiënt goed ligt en verpleegkundigen kunnen nu een heel zware manuele taak op een ergonomische manier uitvoeren. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat 47% van de verpleegkundigen last heeft van rugklachten. Op zware afdelingen als Intensive Care en het operatiekwartier, waar patiënten moeilijk zelf kunnen bewegen, is dat zelfs 60 tot 70%. Daarnaast zijn er natuurlijk ook voordelen voor de patiënt zelf: de patiënt ligt beter voor een operatie en kan dus een optimale ingreep met sneller herstel hebben. Het is een probleem dat al heel lang bestaat in de ziekenhuiswereld en waar nu een oplossing voor gevonden is.”

Hoe zijn jullie terecht gekomen bij CrossCare?

“De neurochirurg die Ergotrics oprichtte had reeds een patent aangevraagd, maar was nog op zoek naar hulp om het product te testen. CrossCare heeft enerzijds financieel geholpen, maar ook met de contacten en het netwerk om de innovatie op 3 locaties in meerdere landen in zorgproeftuinen te testen. Die testen zijn nodig om de CE-certificatie te krijgen en het product te kunnen lanceren. Dankzij CrossCare hebben wij ons product kunnen testen en op de markt brengen.

Het voordeel aan dit Interreg Vlaanderen-Nederland project is dat wij onze innovatie konden testen in twee landen. Intussen is Ergotrics met het concept op de markt in acht Europese landen, waaronder Nederland en België, maar ook Italië en Duitsland.”

Je zei daarnet dat het belangrijk is dat de patiënt goed op zijn buik ligt tijdens een operatie. We zagen op tv dat ook COVID-patiënten op hun buik moesten liggen wanneer zij beademd werden op de intensive care. Heeft dit tot nieuwe producten geleid voor Ergotrics?

“Ons product was marktklaar eind 2019. Kort erna brak de COVID-pandemie uit en door het gevaar voor infecties hadden wij moeilijk toegang tot ziekenhuizen om ons product voor te stellen. Tezelfdertijd zagen wij ook de beelden op het nieuws van patiënten die op hun buik lagen. Gebaseerd op dezelfde knowhow van ergonomie en hygiëne in combinatie met perslucht als krachtbron, heeft Ergotrics toen ook een oplossing uitgewerkt voor het buik-positioneren van beademde patiënten op de dienst intensieve zorgen.  In samenwerking met het UZ Gent deden we vroeger al onderzoek om ons product te gebruiken voor beademing. Het systeem is hetzelfde: de patiënt wordt best in buiklig beademd, maar met een vrij hangende buik, zodanig dat zijn longvolume zo groot mogelijk is en de beademing alle longblaasjes kan bereiken. De vorm van de producten was dus perfect, maar we leerden ook snel dat er aanpassingen nodig waren. We voegden een doek toe die de huid van de patiënt beschermt en de producten moesten inflatable en deflatable worden. In het operatiekwartier worden ze eenmalig gebruikt, maar in de intensive care worden de patiënten om de 8 uur idealiter van houding veranderd en dan moet het kussen weer uitgeblazen kunnen worden. Na deze aanpassingen en de CE registratie kon onze innovatie, die we testten in het Interregproject, ook gebruikt worden voor coronapatiënten.” 

Is er onderzoek gedaan naar patiënten die beademd werden met jullie kussen en patiënten zonder het kussen?

“Tijdens de corona crisis werd er op korte tijd veel wetenschappelijk onderzoek gedaan in het binnen- en buitenland, waardoor we bevestiging kregen dat de positie op de buik goed was voor deze specifieke longaandoening. Vaak laten de parameters op de ventilatiemachine ons direct het effect zien wanneer een patiënt op onze kussens gedraaid werd:  er was minder druk nodig om alle longblaasjes te bereiken en de oxygenation werd beter. Dus de zuurstof die in het bloed komt, werd hoger doordat de longen vrij kwamen te hangen.” 

© Wil Rijnen

En zo geraakte jullie product alsmaar beter bekend?

“Ja. De verpleegkundigen zijn uiteraard de échte helden in de ziekenhuizen, maar wanneer je merkt dat je hen kan ondersteunen met je product geeft dat toch een goed gevoel. Doordat een patiënt betere beademing kreeg, kon de patiënt ook sneller herstellen en was het verblijf op de intensive care korter. Er vertelde een verpleger ons over een man die ze eigenlijk al hadden opgegeven, ze hebben hem op onze kussens gelegd en hij is erdoor gekomen. We kennen nu ook beter de noden van de intensive care en krijgen concrete vragen. We zijn nu een product aan het ontwikkelen dat ook op andere domeinen inspeelt en de verpleegkundigen daar beter kan ondersteunen. In de zorg moet je blijven innoveren en daarvoor zijn subsidies als deze in het kader van CrossCare zeker belangrijk. Voor een startup is het niet eenvoudig om innovatie zelf te financieren. 

Ook binnen Interreg VI is er ruimte voor zorginnovaties. Kan je deelname aan een project aanraden voor andere bedrijven of startups?

“Absoluut! Het was een heel aangename samenwerking in een professioneel team. Er komt administratief heel wat bij kijken maar daar kregen we zeer goede ondersteuning vanuit het project CrossCare en vanuit het Gemeenschappelijk Secretariaat van Interreg Vlaanderen-Nederland.  Eens je doorhad hoe het systeem van uitbetaling en appliqueren in elkaar zit, kon je makkelijk zelf verder.”

Wat is voor jullie de grootste meerwaarde aan bedrijfsdeelname in een Interreg-project?

“De kennis van het team en het uitgebreide netwerk dat we ter beschikking hadden. De ingang naar de KU Leuven bijvoorbeeld. Als wij dat zelf moesten regelen, zeker voor een product dat nog geen CE-certificaat heeft op dat moment, was dat onmogelijk. Dankzij het netwerk van de partners hebben wij de ingang en ondersteuning gekregen om deel te nemen aan die belangrijke innovatie. Zonder deelname had Ergotrics vandaag niet gestaan waar het stond en konden wij ook niet tijdig doorontwikkelen voor nieuwe zorginnovaties.”

What’s next voor Ergotrics? Mogen we jullie in de komende subsidieperiode opnieuw verwelkomen?

“Als die kans er is heel graag! Nu men ons product kent, krijgen we alsmaar meer vragen vanuit het veld. Dat is ook de filosofie van ons bedrijf: het werd opgericht vanuit een gekende zorgnood bij de neurochirurg en men wil verder bouwen op bestaande noden bij het zorgpersoneel.”

Dank je wel Inge voor dit zeer boeiende gesprek. Het doet ons plezier te zien hoe een Interreg-project een duwtje in de rug kan zijn voor nog meer straffe zorginnovaties. Heel veel succes met wat jullie verder ondernemen en hopelijk tot binnenkort met een nieuw idee!

Alle berichten

Anne is projectadviseur voor Belgisch Limburg en neemt graag haar schrijverspen ter hand.