Zorgen voor Zorg : Zorgroute Arbeidsmarkt (ZORO)

Door Pat Horst

De staking in Nederland op 20 november van ongeveer 150.000 zorgmedewerkers onderstreepte de ziektesymptomen van de zorgsector: te weinig loon voor te veel werk. De oorzaak is onder andere het gebrek aan zorgmedewerkers en de veronachtzaming van nieuwe technologieën in de sector. Stakingen zijn op zich geen oplossing, maar een noodkreet. De behandeling spreekt voor zichzelf: de zorgsector moet efficiënter gemaakt worden. Ook in Vlaanderen moet dit gebeuren. In de komende drie jaar wil het Interregproject ZORO het probleem aanpakken door studenten en werknemers hier beter op voor te bereiden. Ik was bij de ‘kick-off’ in Wilrijk in het Gouverneur Kinsbergencentrum (GKC) om te zien wat ze van plan zijn.

Kathleen Helsen, gedeputeerde van provincie Antwerpen, deed een inspirerende toespraak over het belang van de zorgsector in Vlaanderen. Na wat uitleg over het project begon de eerste van de vier ‘interactieve workshops’. Het interactieve aspect doet me altijd een beetje schrikken en was er niet echt bereid voor, maar wat ik later uitleg, was dat het belangrijkste onderdeel van de dag.

De eerst workshop werd gegeven door Prof. Dr. Olaf Timmermans van de Universiteit Antwerpen. Het ging over de noodzaak van vier competenties in de zorgsector: interprofessioneel samenwerken, technologische wendbaarheid, proactief en innovatief werkgedrag en ethiek. Dit was verhelderend voor mij, want het benadrukte de drempels in de zorgsector waarvan ik niet op de hoogte was. Om meer te weten te komen over elke competentie, check deze webpagina van het project.

Ik wil vooral ingaan op de competentie technologische wendbaarheid. Van wat ik heb meegekregen, blijkt er een ‘gap’ te zijn tussen de technologie die er is en wat zorgmedewerkers dagelijks gebruiken in de zorgsector. Een voorbeeld dat Prof. Timmermans gaf, ging over de dubbele controle van medicatie. Normaal gesproken moet een zorgmedewerker een collega de controle laten doen om ervoor te zorgen dat de juiste medicatie wordt voorgeschreven. Het kan zijn dat deze collega in een andere afdeling zit, of dat hij of zij momenteel afwezig is. Dit is kostbare tijd die verloren gaat, zowel voor de medewerkers als de patiënten. Tegenwoordig zijn er apps waarmee de medewerker een foto kan maken van de medicatie en het dan naar de collega stuurt die de dubbele controle uitvoert. Maar toch is de app niet overal in gebruik. Dat brengt de nodige vragen met zich mee: waarom gebruiken ze de technologie niet? En is het de taak van opleidingen om de technologie bekend te maken in de sector? Doet de zorgsector genoeg om de technologie te integreren in het dagelijks werk van toekomstige zorgmedewerkers?

Dit is eigenlijk hetzelfde verhaal wanneer het gaat over informatie en privacy. Wie is verantwoordelijk om zorgstudenten en -medewerkers hierover in te lichten? Is het nodig om voor alle zorgmedewerkers de nodige opleidingen te voorzien? Ik begon te begrijpen waarom de workshops interactief waren, want dankzij de input van de deelnemers werd goed zichtbaar waar hun prioriteiten lagen en wat hiervan de achterliggende redenen waren. In het geheel was de kick-off dus constructief voor zowel de deelnemers als de projectbetrokkenen.

Later op de dag was er een rondleiding van skillslab Kwartier Z. In de eerste ruimte zijn ziekenhuisbedden – inclusief oefenpoppen – te zien. De tweede ruimte is een nagebootst bemeubeld appartement van een alleenstaand hulpbehoevend persoon. Het is een gecontroleerde omgeving waar studenten of zorgverleners scenario’s kunnen ervaren en zich kunnen voorbereiden. Ik heb ook geleerd dat het heel belangrijk is voor zorgstudenten om de rol te spelen van de hulpbehoevende, want dan kunnen ze zichzelf echt inleven.




Toch zijn er veel mensen met verschillende behoeftes, en dus talloze scenario’s. Ik vernam dat bijvoorbeeld culturele variabelen ook meespelen. Mensen met een andere origine die in Nederland of Vlaanderen wonen, hebben verschillende gewoontes die ook in overweging genomen moeten worden. Met behulp van het ZORO-project wil het GKC de zorgscenario’s standaardiseren en pakketten aanbieden om de werking in de sector efficiënter te maken, en natuurlijk om toekomstig zorgpersoneel beter voor te bereiden.

Begrijpelijk zijn er veel onderwerpen te onderzoeken en veel vragen te stellen in het vakgebied. Technologie verandert snel, en dat verandert de manier waarop we communiceren, werken en met informatie omgaan. Ook verandert de cultuur rondom ons. Niet alle sectoren passen zich zo makkelijk aan en het blijkt dat de zorgsector daar moeite mee heeft. Gelukkig zijn er projecten zoals ZORO om daar verandering in te brengen. In drie jaar zullen we de resultaten weten, maar als ze zo gemotiveerd blijven zoals ik gezien heb bij de kick-off, dan wed ik dat ze grote stappen gaan maken.

Alle berichten

Pat Horst is Interreg Reporter binnen het programma van Interreg Volunteer Youth, een initiatief dat deel uitmaakt van het Europese Solidariteitskorps.