Zonnecellen en golfplaten: een beste combinatie!

Door David Anker

Asbest, vrijwel iedereen heeft er wel van gehoord. In de 20e eeuw werd asbest in allerlei bouwtoepassingen gebruikt, vanwege de goede eigenschappen. Zo is het brandwerend, goedkoop, isolerend en slijtvast. In Nederland ligt naar schatting 100 miljoen m² aan asbestdaken, veelal in de vorm van golfplaten op agrarische bebouwing. Maar uiterlijk 31 december 2024 moeten al deze daken in Nederland verwijderd zijn, en ook Vlaanderen wil geheel ‘asbestveilig’ worden. Want naast de goede eigenschappen van asbest (brandwerend, goedkoop, isolerend, slijtvast en stevig), brengt het materiaal helaas de nodige gezondheidsrisico’s mee.

De verwijdering van de asbestdaken is een enorme klus, maar het project PV OpMaat probeert nu van de nood een deugd te maken. Een consortium van kennisinstellingen en bedrijven ontwikkelt namelijk golfplaten waarin zonnecellen zijn geïntegreerd. Zuyd Hogeschool, TNO en de bedrijven HyET Solar (dunne-film zonnecellen), Eternit (golfplaten) en SGS Intron (certificering) hebben elkaar hierin gevonden. 

Interreg ging op bezoek in de Wijk van Morgen in Heerlen, om te kijken hoe het onderzoek vordert. De partijen hebben daar een demonstratie ontwikkeld, bestaande uit twee carports met een schuin dak. Links staat een demogebouw, waarop twee verschillende producten worden getest op bestaande golfplaten. Rechts staat een monitoringsgebouw met enkele ‘platte’ zonnepanelen én samples van golfplaten met geïntegreerde zonnecellen.

© Edwin van Gastel
Van links naar rechts: Zeger Vroon, Alex Masolin, Joost Rijkers, Ili Nagy (Zuyd Hogeschool)


Zeger Vroon (Lector Duurzame Energie in de Gebouwde Omgeving Zuyd Hogeschool / Senior Scientist bij Brightlands Material Center van TNO) licht toe: “Een belangrijk aspect in het onderzoek is de vorm van de golfplaten. Bij een dergelijke vorming ontstaat er een andere concentratie van licht. Bovendien kunnen er regensporen ontstaan in de gootjes, waardoor de energieopbrengst afneemt. Daarom experimenteren we op de carports op verschillende manieren.” Vincent Blokhuis (Eternit) vult aan: “We kijken naar de opbrengst ‘op de top’ en ‘in het dal’ van de golfplaten. Verder doen we onderzoek naar de optimale richting (oost of west) én kun je de zonnecellen ‘met de golf mee’ of ‘tegen de golf in’ leggen (lengte of breedte).”

Een bijkomend voordeel van de golfplaten met geïntegreerde dunne film-zonnecellen is het lage gewicht. Zeger: “30 tot 40 procent van de asbestdaken kan geen zwaar gewicht dragen, terwijl traditionele zonnepanelen juist veel wegen. Ook daarom zien de betrokken partijen veel kansen in dit product. Door de zonnecellen direct te integreren in de golfplaat, is er geen onderconstructie meer nodig.”



Een dergelijk innovatief project brengt vaak de nodige obstakels met zich mee, en dat is bij deze demonstratie niet anders. Zo was de procedure rond de bouwaanvraag complexer dan gedacht en stuitte men op technische problemen. Robin Quax (HyET Solar): “Een grote uitdaging zat in het plakfolie om de zonnecellen te bevestigen. Het bleek moeilijker om dit voor elkaar te krijgen op de golvende vorm. Ook bleken de connectoren en bedrading van de panelen voor problemen te zorgen.” 
Toch heeft iedereen nog alle vertrouwen in het slagen van het onderzoek, dat wereldwijd uniek is. Robin geeft aan: “De energieopbrengst lijkt na de eerste testen prima te zijn. En dankzij de vormvrijheid van de zonnecellen is er ontzettend veel mogelijk! Bovendien zetten we de kennis vanuit PV OpMaat nu al in andere aansprekende onderzoeken in, zoals het TKI project Robotisering PV Dakplaten”. Tot slot geven alle betrokkenen aan dat het product een meerwaarde biedt qua esthetiek, één van de speerpunten van PV OpMaat. Vincent: “De zonnecelgolfplaten zijn echt fraaier dan traditionele zonnepanelen. Nu is esthetiek misschien niet van het grootste belang voor de gemiddelde agrariër, maar het is toch mooi meegenomen voor de omgeving!”

Meer weten?
www.pvopmaat.nl
Sustainable Energy in the Built Environment 

Alle berichten

David is beleidsmedewerker, maar voelt zich evengoed als een vis in het water als reporter!