Tegen de Regen in Telen : RECUPA

Door Pat Horst

Op weg naar het startevent van project RECUPA regende het hard. De ruitenwissers van de witte Sedan gingen snel heen en weer om ons toch iets te laten zien van de auto’s voor ons op de snelweg. Het was te voelen en te zien dat de herfst begonnen was. Normaal gesproken vind ik buitenevenementen niet al te plezant wanneer het regent, maar de stortbui was wel passend. RECUPA gaat namelijk over het hergebruik van water op aardbeien trayvelden.

Het eerste deel van het evenement nam plaats in Bavel, op de aardbeienkwekerij Van der Avoird Trayplant. We waren een beetje laat, maar toch net op tijd voor de rondleiding. Eerst even de wegwerpbare jas aantrekken en de blauwe schoenenhoesjes om m’n gympies doen. Ik dacht eerst dat de blauwe hoesjes m’n schoenen zouden beschermen tegen de regen, maar snel genoeg, tijdens de eerste tussenstop, voelde ik mijn teentjes kouder worden. Ik had mijn andere schoenen moeten aandoen…

We stonden - sommigen met natte sokken - naast een pad tussen de velden en er werd ons verteld over het probleem dat RECUPA wil oplossen. Kort samengevat: het regenwater mengt zich met drainwater - water met voedingstoffen dat niet wordt opgenomen door de aardbeiplantjes - en spoelt op die manier veel nutriënten weg. Ook beschermingsmiddelen die milieuschadelijk kunnen zijn worden dan weggespoeld door de regen. Het RECUPA-project wil het water, en toegepaste stoffen hergebruiken om geld te besparen en de natuur te beschermen. Hier kun je een leuke animatie vinden die het ook uitlegt. 

Er zijn meerdere oplossingen, maar Van der Avoird besloot om een circulair watersysteem op te zetten. Putjes langs de velden vangen het water op dat van de trayvelden komt. De regenbui liet goed zien wat er gebeurt en waar het water naartoe stroomt. Water dat nog veel stoffen bevat, wordt daarna overgepompt naar een zandfilter die de stoffen scheidt en het water ontsmet. De nutriënten, beschermingsmiddelen en water kunnen dan later worden hergebruikt. Dat zijn dus verlaagde productiekosten voor de telers, maar ook het milieu wint erbij. Beschermingsmiddelen komen niet terecht waar ze niet horen terwijl water is gespaard – iets dat heel belangrijk gaat worden vanwege de klimaatcrisis en de hetere dagen.



Het tweede deel van het evenement nam plaats bij proefcentrum Hoogstraten. De meeste bezoekers namen de shuttlebus van Bavel, maar projectadviseur Kathleen Mostien en ik namen de auto. Heel VIP.

Eenmaal in Hoogstraten, begon het weer te regenen. Het zonnetje bleek alleen te schijnen wanneer we binnen waren. Op het proefterrein waren ze met veel testen bezig. Het wateropvangsysteem was anders dan bij Van der Avoird. Bijvoorbeeld, in plaats van putjes hadden ze een afloop met tegels dat het water filterde van het substraat (kunstmatige bodem voor plantengroei) voordat het de buis inging en werd opgepompt. Nadat het verwerkt wordt in een zandfilter wordt al het water opgevangen in een silo en gebruikt in de periodes wanneer het niet veel regent. In de zeer natte periodes met hardere regenbuien, die meestal voorspelbaar zijn, stellen ze de bemesting uit en laten ze de voorput overlopen. Het water bevat dan geen stoffen die gevaarlijk zijn voor het milieu, dus heeft het geen ontsmetting nodig en kan het dus vrij de beek instromen. Ook in het voorjaar wanneer de velden leegstaan, blijft het water waardevol. Het water, dat geen ontsmetting nodig heeft, wordt dan opgevangen in een waterbassin dat in de droge seizoenen gebruikt kan worden.  


Het proefcentrum heeft veel experimenten lopen, maar uiteindelijk gaat het afhangen wat de aardbeiplanten vinden van het hergebruikte water, en dat ligt aan de kwaliteit van het water, de hoeveelheid nutriënten en de hoeveelheid beschermingsmiddelen die nog aanwezig zijn. Het project is pas begonnen, maar wat ik op het startevent heb gezien, blijkt het veelbelovend. En als een fan van aardbeitjes en duurzaamheid, kijk ik zeker uit naar de resultaten van het project.

Alle berichten

Pat Horst is Interreg Reporter binnen het programma van Interreg Volunteer Youth, een initiatief dat deel uitmaakt van het Europese Solidariteitskorps.