Precies, omdat het moet: Precisielandbouw en -Fruitteelt.

Door Pat Horst

Stel je voor: een drone stijgt op bij heldere hemel boven een veld vol gewassen zoals aardappelen, boerenkool en erwten. Een paar minuutjes lang blijft de drone boven het veld zweven om diverse foto’s te maken van de gewassen beneden. Al dalend stuurt de drone de data naar een zelfsturend bemestingsvoertuig dat klaar staat om het veld op te gaan. Wanneer de dataoverdracht compleet is, vertrekt het voertuig met behulp van GPS-technologie. Het duurt niet lang totdat het voertuig klaar is met het bemesten van specifieke plantjes waarna een andere machine ze voorziet van de nodige beschermingsmiddelen. Dezelfde procedure gebeurt op een veld daarnaast waar ze fruit, zoals peren en appels, telen. En eigenlijk overal waar je kijkt, zie je drones foto’s maken van het veld onder hen, en zelfsturende machines die gehoorzaam het veld op gaan om alleen de gewassen te verzorgen die het nodig hebben.

Het lijkt verre toekomst, maar precisielandbouw en precisiefruitteelt projecten werken er hard aan om een dergelijke vorm van plantgericht telen effectief te kunnen realiseren. De drones, zelfsturende machines, GPS-technologie, bodemscanners, en sensoren zijn er al. Nu is het een kwestie van aanpassen, optimaliseren en de voordelen te realiseren. Voor landbouwers is het experimenteren en proberen, maar dat kost tijd en vooral geld als de technologie niets oplevert. Om te kunnen inspelen op de huidige klimaatcrisis en stijgende bevolkingsgroei, is het toch van belang om duurzaam en milieubewust te telen. Dit zorgt voor geldbesparing door minder verspilling, een verzorgde bodem en minder C02-uitstoot door minder bewerking, en natuurlijk een verhoogde kwaliteit van de oogst. Daarom zijn meerdere projecten vanuit Interreg Vlaanderen-Nederland druk bezig met het doorontwikkelen van precisielandbouw en precisiefruitteelt.

Intelligenter Fruit Telen (IFT)

Een Interregproject dat momenteel bezig is met het uitbreiden van precisiefruitteelt is IFT. Het project is hoofzakelijk gericht op het verzamelen, tonen en interpreteren van data met nieuwe technologie. Satellieten, drones, sensoren en bodemscans produceren veel data, en het is veel werk om dat allemaal op één rijtje te krijgen. Daarom zijn er tools en programma’s nodig die al deze gegevens bewerken, samenbrengen en begrijpelijk maken.

Momenteel is IFT  bezig met het ontwikkelen van een ‘dashboard’ waar fruittelers makkelijk de resultaten van hun data kunnen zien die verzameld worden door drones. Ook komen er bodemkaarten en bodemscans op te staan. Voornamelijk zijn ze bezig met het weergeven van verzamelde dronedata in de mapEO-app van projectpartner VITO. MapEO zal de foto’s bewerken en doorsturen naar het ‘dashboard’ en weergeven waar het goed en slecht gaat met de percelen. Om een concreet voorbeeld te geven stuurt projectcoördinator Joke Vandermaesen mij een bewerkte foto van hoe het er gaat uitzien. Elk vierkantje is een boom en de verschillende kleuren geven de gezondheidswaarde aan. In dit geval geven blauwe en rode kleuren aan waar het beter kan, terwijl een groene kleur aangeeft waar het juist goed gaat. Om dat allemaal voor elkaar te krijgen, zijn ze aan het uitzoeken hoe ze een waarde koppelen aan de gezondheidsstatus van een boom.

Pcfruit, de projectverantwoordelijke van IFT, heeft al eerder de EVA-app (Eindelijk Vereenvoudigde Administratie) gelanceerd, waarvan het ‘dashboard’ een onderdeel wordt. De app doet nu al veel - onder andere beschermingsmiddelregelgeving bijhouden, opdrachten aan medewerkers bezorgen en het bijhouden van stikstof en fosfor bij bemesting van percelen. De app wordt dus een ‘must have’ voor elke teler die met precisiefruitteelt gaat beginnen.

Naast het uitbreiden van de EVA-app met een ‘dashboard’, onderzoekt IFT de mogelijkheden van ‘variabel perceelbeheer’: rekening houden met variatie in percelen. Joke legt uit dat het hier vooral gaat over hulpbronnen zoals water, bemesting, enz. en “het aanpassen van dosissen aan de variatie in het perceel”. Ze willen de voordelen daarvan demonstreren in de praktijk, en kosten en baten vergelijken om fruittelers hiervan te overtuigen. Dit gaat hand in hand met dataverzameling met hedendaagse technologie. De data maken het een stuk makkelijker om te zien wat er gebeurt met fruitteelt na bemesting, irrigaties, of het toepassen van beschermingsmiddelen.

GROW! & Leve(n)de Bodem

Naast IFT zijn er nog twee andere projecten binnen Interreg Vlaanderen-Nederland gefinancierd die de landbouw langzamerhand aan het vernieuwen zijn. GROW!, in kort, focust zich op sensoren en het meten van luchtkwaliteit in de tomatenteelt. Het gaat hier vooral over de hoeveelheid van ‘ethyleen’ die van de tomatenplant afkomt: hoe meer ‘ethyleen’, hoe meer stress de plant ervaart. De sensoren kunnen moeiteloos laten zien waar het fout gaat in de broeikas zodat tijdig ingegrepen kan worden met een succesvolle oogst als resultaat. Hier kun je meer te weten komen over het project.


Leve(n)de Bodem richtte zich op het meten van bodemstoffen in landbouw zodat de kwaliteit van de bodem verbeterd kon worden. Daarnaast hebben ze ook een mooie tool – BodemIdee – ontwikkeld die een bodemanalyse makkelijk maakt. Zo kun je de bodem aanpassen voor een betere, gezondere oogst. Van Den Borne, betrokkene bij het project, is een goed voorbeeld van een landbouwer die precisielandbouw omarmt. Op de website van het landbouwbedrijf kun je meer informatie vinden over hun precisielandbouwcyclus en de technologie die ze gebruiken.

In het algemeen zijn de voordelen van precisielandbouwmethodes simpel: het is tijdbesparend en levert een hogere kwaliteit oogst. Omdat het plant- of boomgericht is, worden er ook minder hulpbronnen gebruikt, dus veel milieuvriendelijker dan traditionele methodes. Toch moet er nog veel gedaan worden op dit gebied. Landbouwers moeten de nieuwe methode aanleren, scan- en sensortechnologie moet verder verbeterd worden en de technologie rondom dataverzameling en -verwerking moet doorontwikkeld worden. Gelukkig zijn er projecten hard aan het werk om de landbouw continu te vernieuwen in functie van een duurzamere samenleving.

Alle berichten

Pat Horst is Interreg Reporter binnen het programma van Interreg Volunteer Youth, een initiatief dat deel uitmaakt van het Europese Solidariteitskorps.