Het grote zandkoekje in de Zeeuwse Delta : Smartsediment

Door Pat Horst

Net nadat ik de suiker van mijn vingers had afgeveegd van de Zeeuwse bolus (een soort kaneelbroodje) vertrok de boot naar de roggenplaat – de grootste zandplaat in de Zeeuwse Delta. Het was al avond maar de zon scheen nog mooi over het water en ik keek er naar uit om een paar zeehonden te zien. Ik was blijkbaar niet de enige, want veel mensen op de boot hadden verrekijkers bij zich. Eén iemand droeg ook een gigantische cameralens, bedoeld voor het fotograferen van vogels op afstand. Ja, zowel vogels en zeehonden gebruiken de roggenplaat als voedings- en rustplaats. Het is één van de belangrijkste functies van het grote zandkoekje in de Zeeuwse delta.


We zouden binnen dertig minuten bij de Roggenplaat aankomen. Intussen stond ik aan stuurboord op de boot, met enkele anderen, van de horizon te genieten. Toevallig stond de vogelliefhebber, Koen, er ook. Koen is donateur van Natuurmonumenten, partner van het Smartsediment project, en het was duidelijk waarvoor hij mee op de boot was. Door het getij is de Roggenplaat een perfecte voedselplaats voor reizende vogels die van locatie veranderen tijdens de seizoenen. Als de Roggenplaat vermindert of verdwijnt, dan hebben de vogels geen plek om bij te komen wanneer ze de lange afstanden reizen. Als hobbyist vogelfotograaf weet Koen dat als geen ander en Smartsediment zet net specifiek in op het behoud van de Roggenplaat.

Op de heen weg zag ik alleen maar vogels, en zover ik kon zien zonder verrekijker, waren het alleen maar meeuwen. Koen bleek het ook allemaal gezien te hebben. Het was een mooie avond, maar zo graag dat de vogelliefhebber een zeldzame vogelsoort wil zien, wilde ik een gewone zeehond zien. Ik dacht dat mijn kansen groot waren, omdat zeehonden de Roggenplaat gebruiken als zoogplaats en, net als de vogels, om bij te komen. Een beetje teleurgesteld en met een zoutig gevoel op mijn vel, ging ik naar binnen om mijn haar weer in model te brengen.

Zoveel vogels had ik niet gezien en er waren geen zeehonden in zicht, maar de zandplaat is ongeveer 2140 voetbalvelden groot, dus een deel kun je niet zien van de boot. En dat is veel zand dat moet worden opgespoten om het te behouden. Het blijkt dat het zand van de afkalvende Roggenplaat in de geulen terecht komt, dus daar haalt Smartsediment het zand ook weer vandaan. Het is de moeite wel waard, want de Roggenplaat schijnt ook voordeel te hebben voor de mensen in Zeeland. Door de hoogte van de zandplaat vertraagt de stroming van het water. Dit betekent lagere golven, dus minder erosie van de dijken en minder dijkonderhoud. Hoewel ik geen zeehond te zien kreeg, zijn in ieder geval de inwoners van Zierikzee beter af dankzij de inspanningen van het Interregproject. 


Op de terugweg besloot ik om weer eventjes naar buiten te gaan. Nog een paar fotootjes van de horizon kan geen kwaad en de Roggenplaat was nu ook beter te zien. “Daar heb je er één. Zie je?”, zei iemand plotseling. Ik keek in de verte en zag alleen water. Wat heb ik nu weer gemist? “Daar heb je een zeehond.”, zei dezelfde persoon. Ik keek weer en zag een klein donkerbruin dier dat snel onderdook. Dat leek dus niet echt op een zeehond. Een paar minuutjes later was hij weer te zien, maar voor iets langer. Ja, het was toch een zeehond. Het was te ver om er een goede foto van te nemen, maar toch, missie volbracht!

De boottocht werd georganiseerd om een zandplaat in de Zeeuwse delta te tonen die zowel veel invloed heeft op de dieren in zee als in de lucht én mensen op land. Dus aan het einde van de boottocht, tijdens het verlaten van de boot, kregen de passagiers zandkoekjes als geschenk. Als de Roggenplaat even snel verdwijnt als mijn zandkoekjes, dan zijn de vogels, zeehonden, en Zeelanders in grote problemen. Gelukkig is het Smartsediment project ermee bezig om het grote zandkoekje in de Zeeuwse delta te vergroten en in de komende jaren ervoor te zorgen dat de dieren, zowel mensen, de voordelen ervan te blijven benutten.

Alle berichten

Pat Horst is Interreg Reporter binnen het programma van Interreg Volunteer Youth, een initiatief dat deel uitmaakt van het Europese Solidariteitskorps.