Duurzamer Kamperen : DEMI MORE

Door Pat Horst

Om van het dagelijks leven te ontsnappen, gaan veel mensen met de zomerdagen kamperen. Zelf zou ik kamperen voor een paar daagjes zonder de onophoudelijke meldingen, onnodige e-mailtjes, en dat verslavend Pokémon GO spel, zelfs als er ongetwijfeld een zeldzame Pokémon ergens ‘rondrent’ op het kampeerterrein. Kamperen vind ik een goede methode om terug te komen van het virtuele naar het werkelijke, en wat betreft energieverbruik, is kamperen ook nog duurzamer. Ten minste, daar ga ik vanuit.

Warm water en elektriciteit is meestal nog steeds aanwezig op kampeerterreinen. Denk bijvoorbeeld aan de sanitaire gebouwen waar ’s ochtends vroeg rijen ongeduldige mensen staan te wachten voor een douche. Energie voor warm water en verlichting moet wel ergens vandaag komen. Normaal gesproken zijn de gebouwen aangesloten op een elektriciteitsnet waarvan helaas een hoog percentage is opgeleverd door middel van het verbranden van fossiele brandstoffen. Een dagje op Domein Roosendael in Sint-Katelijne-Waver, België, heeft laten zien dat het anders kan.

Het beschermd landschap bevat monumenten die niet altijd energie-efficiënt kunnen worden gemaakt met reeds beschikbare technologie, zoals zonnepanelen voor het dak. Beperkingen zijn vastgelegd bij de overheid om de historische waarde te behouden van de monumenten, maar dat betekent een hoog-blijvende factuur voor de eigenaar of uitbater van het monument. Aan restauratie- en onderhoudskosten kan de eigenaar niet ontkomen, dus de enige manier om kosten te verlagen is energie-efficiënt te zijn, maar dat blijkt dus ook geen evidentie.

Sinds 2016 financiert Interreg Vlaanderen-Nederland het project, DEMI MORE, dat oplossingen zoekt voor dit probleem: het duurzaam maken van monumenten. Ook Domein Roosendael maakt deel uit van dit project en heeft inmiddels twee duurzame oplossingen toegepast. Het eerste is de ‘Smart Flower’ voor het kampeerterrein. Het gaat over technologie die een bloem imiteert. De bloemblaadjes zijn bedekt met zonnepanelen die de zon volgen, dus krijgen ze maximaal zonnelicht te pakken. ‘s Avonds vouwen ze zelfs dicht en worden ze schoon gemaakt via zelfreinigingstechnologie. Het mooie aan de ‘Smart Flower’ is niet alleen de zonvolging, of de innovatieve zelfreiniging, maar ook dat het overal geplaats kan worden. Het is dus een perfecte oplossing voor het sanitaire gebouw op het kampeerterrein.

De tweede oplossing werd ontwikkeld voor het koetshuis en landhuis. Beide gebouwen werden, voorzien van brandstofcellen die schone energie opwekken en de gebouwen verwarmen. Het mechanisme gebruikt waterstof van aardgas en zuurstof om een chemische reactie te creëren. Omdat de cellen energie produceren van een chemische reactie in plaats van ontbranding, is het veel efficiënter qua energieproductie omdat ontbranding altijd veel energie verspilt. Het bijproduct van een brandstofcel is meestal ook alleen warmte en water, dus veel minder uitstoot als gevolg.

De voordelen van de ‘Smart Flower’ en de brandstofcellen op het domein zijn dus vierdelig; energie-efficiënt, minder uitstoot, minder kosten op de maandelijkse factuur, en ze kwetsen de monumenten niet. Luc Verstraeten, centrumverantwoordelijk van Domein Roosendael, leek ontzettend verheugd met de technologie. Maar hij gaf wel toe dat de technologie nog niet kostendekkend is – de ‘Smart Flower’ en brandstofcellen zijn helaas nog te duur. Luc legde uit dat de marktkrachten ook niet meehelpen: traditionele energiebedrijven blijven vasthouden aan fossiele brandstoffen en maken groei moeilijk voor bedrijven die inzetten op duurzame technologieën. Maar toch is het toepassen van deze technologie een stapje vooruit. En wat betreft kampeerders, zij kamperen nu nog duurzamer.

Domein Roosendael is niet de enige die van het DEMI MORE project heeft geprofiteerd. Ook op andere plaatsen rond de grensregio van Vlaanderen en Nederland zijn er verschillende innovaties getoond zoals de Adrianus kerk in Esbeek, het franciscanenklooster in Megen, de Beddermolen in Esterlo, de douaneloods in Essen, en het Hof ter Linden in Edegem. Met de tijd worden eeuwenoude monumenten toch nog energie-efficiënt door innovaties, creatieve oplossingen, partners die daar belang in hebben, en Interreg Vlaanderen-Nederland, die met genoegen investeert in leven-verbeterende projecten zoals DEMI MORE.

Vind er meer over op http://maakmonumentenduurzaam.eu of wees welkom op hun slotevent op 9/10/19 in Den Bosch

Alle berichten

Pat Horst is Interreg Reporter binnen het programma van Interreg Volunteer Youth, een initiatief dat deel uitmaakt van het Europese Solidariteitskorps.