Blue Growth in Zeeland : AquaVlan2

Door Pat Horst

Voorafgaand aan het slotevenement van AquaVlan 2 dacht ik bij aquacultuur altijd aan grappig-zwemmende schelpjes en spartelende guppy’s. Het duurde niet lang voordat ik geschoold werd in het onderwerp: ik kwam te weten dat het veel meer inhoudt dan een paar bodemvoeders die spectaculair door de zee ‘klappen’ of visjes die ik vroeger met mijn handjes probeerde te vangen. Nu ga ik zo ver om te zeggen dat aquacultuur één van de belangrijkste onderwerpen is waar meer in geïnvesteerd moet worden. Niet omdat ik een tropische vis wil kopen in de supermarkt, maar omdat het voordelen heeft in meerdere sectoren en niet alleen in de maritieme sector.

Het project is gericht op een duurzame aquacultuur door o.a. het sluiten van kringlopen. De term die bleef opduiken, zelfs al tijdens de ochtendkoffie, was ‘aquaponics’. Kortweg gezegd is het een kringloop die de voedingsstof in het water gebalanceerd houdt, zodat ieder organisme die gebruik maakt van het water er voordeel kan uit halen. Bijvoorbeeld: een krop sla dat leeft van het water waarin ook zeedieren leven, krijgt de nodige voedingsstoffen binnen terwijl het ook voedingsstoffen afgeeft die de zeedieren nodig hebben. Dus zonder schoon te maken, blijft het water bruikbaar voor zowel de gewassen als de zeedieren.

Het sluiten van kringlopen gebeurt niet alleen door middel van ‘aquaponics’. Via het project is er een partnerschap ontstaan met Empro, een bedrijf dat vismeel maakt van kippenveren - een bijproduct dat anders wordt weggegooid. Kippenveren bevatten eiwitten, die het bedrijf verteerbaar maakt voor vissen. Zo hoeven er geen kleinere vissen te worden gekweekt voor vismeel en wordt een product, dat voorheen als afval beschouwd werd, gebruikt als visvoer.

Wanneer het over Europees-gefinancierde projecten ging, bleek Adri Bout van Seafarm restaurant en viskwekerij heel optimistisch. “Er komt altijd wat uit”, zei hij vooruitblikkend op een potentiële AquaVlan 3. Hij heeft zelf ook veel geprofiteerd van het samenwerken met wetenschappers en partners van het huidige project, en deelt graag zijn informatie met anderen. Hij sprak dolgelukkig over een innovatief groen licht dat de voortplanting verhoogt bij een vissoort die hij kweekt. “Dat is gewoon mooi om te zien!”, zei hij over het resultaat van het gerelateerde onderzoek. Adri nam ook deel in de paneldiscussie waarin hij, en anderen, veel informatie over de sector deelden. Het ging vooral over de economische kant van viskwekerijen: de sector heeft ongelofelijk veel potentieel, vooral in de Vlaams-Nederlandse grensregio, maar het verdient geen makkelijk centje en de certificering is moeilijk. Ook de Europese Unie investeert actief in de opbouw van de maritieme sector in de vorm van een langlopende Europese strategie ‘Blue Growth’.  

De ‘Blauwe Groei’ was zeker te zien tijdens de informatiesessies. Van visvoer uit veren en insecten, tot nieuwe wierkweekmethodes en een grondsmaak preventiemachine, het is allemaal ontstaan dankzij het project. Ik stond een beetje ongeïnteresseerd naar een paar kroppen sla te staren voordat een hobbyist van ‘aquaponics’ op me af kwam. Hij sprak me gepassioneerd aan over de verschillende combinaties gewassen en vissen of schelpdieren die in een gesloten kringloop geteeld kunnen worden. Deze soorten gewassen en zeedieren moeten zorgvuldig uitgekozen worden aangezien het proces niet gemakkelijk is.

Ik wilde meer weten over het verenmeel dus ik sprak met Ceder Alloo, productontwikkelaar bij Empro. Hij vertelde mij dat het product bijna alleen eiwit bevat en dat een vis ook andere nutriënten nodig heeft. Empro is dus druk bezig om het recept te verbeteren, maar het duurzame vismeel is nu al verkrijgbaar. Het product is een perfect voorbeeld van één van de doelstellingen die AquaVlan 2 wil bereiken: nieuwe innovatieve producten ontwikkelen en beschikbaar maken voor de markt.

Op het event werd door de begunstigden van het project veel gezegd over de wijze waarop EU-financiering innovatie mogelijk heeft gemaakt. De risico’s blijken hoog te zijn om te innoveren in iets dat misschien niets concreets oplevert, maar dankzij financiële steun van Interreg Vlaanderen-Nederland kunnen zij het toch doen. Het was dus niet gek dat meerdere aanwezigen bleven praten over een AquaVlan 3. Van wat ik heb gehoord en gezien, is er zeker een behoefte aan een aansluitend aquacultuur project dat, onder andere, verder experimenteert met ‘aquaponics’ en de huidige innovaties verder commercialiseert.

Alle berichten

Pat Horst is Interreg Reporter binnen het programma van Interreg Volunteer Youth, een initiatief dat deel uitmaakt van het Europese Solidariteitskorps.