Lagere energiekosten? See2Do! inspireert

Door Robbert van Tilborg

See2Do! helpt bij het vinden van energiebesparende maatregelen voor huiseigenaars en eigenaars van publieke gebouwen in Vlaanderen en Nederland. Goed voor het milieu en de portemonnee! Hierachter ligt een eenvoudige filosofie: ‘doen’ door te laten ‘zien’. Tijdens de bezoekdag in Mechelen tonen de projectpartners hoe ze te werk gaan.

Hoewel de laatste herfstbladeren de grond nog niet bereikt hebben voelt het in de Vlaams-Nederlandse grensregio al echt als winter. Natgeregend tot aan mijn sokken bedenk ik me: het is tijd om de verwarming een tandje hoger te zetten. Wat is er tijdens de donkere novembermaand fijner dan een warm en mooi verlicht huis? Juist, een warm en mooi verlicht klimaatneutraal huis!

See2Do! maakt energieverlies zichtbaar via thermografische opnames, straat- en woningscans en luchtfoto’s. Het project hoopt zo een evolutie in gang te zetten in de Vlaams-Nederlandse grensregio, waar energieverlies bij particuliere woningen nog altijd verantwoordelijk is voor zeker 25 tot 30% van de totale CO2 uitstoot. In Vlaanderen beschikt bijna 20% van de woningen nog over enkel glas en hebben slechts 1 op de 4 gezinnen dak- of zoldervloerisolatie. De partners van See2Do! hebben daarom een droom: een daling in uitstoot realiseren door woningeigenaars en publieke instanties te inspireren met innovatieve, energie-efficiënte renovaties.

Werkt dit? Ja. Mede dankzij steun vanuit de EU via het grensoverschrijdende programma Interreg Vlaanderen-Nederland wordt de droom van See2Do! werkelijkheid. Daarvan raakte ik op 20 november overtuigd tijdens een openbare bezoekdag aan twee demonstratieprojecten in Mechelen. Een geschiktere stad voor deze bijeenkomst had er ook bijna niet kunnen zijn. Mechelen ondertekende in 2012 al het Europese Burgemeesterconvenant: een afspraak die steden verenigt in een netwerk dat zich inzet in de strijd tegen klimaatverandering. Schepen Marina De Bie opende de bezoekdag dan ook met een duidelijke boodschap: “Een stad kan pas slim zijn als ze ook duurzaam is. Onze inwoners moeten ook onze klimaatambities uitdragen. Laten we dan allereerst als stad een goed voorbeeld stellen.” Een goed voorbeeld: dat is precies waar de partners van See2Do! werk van maken.

In de historische Keldermanszaal van het Mechelse stadhuis begon onze reis naar de toekomst. Een vijftal demonstratieprojecten introduceerde hier hun duurzame plannen aan een Nederlands-Vlaams publiek. In Bekkevoort wordt bijvoorbeeld de bibliotheek uit 1999 aangepakt. “Dit is nu typisch zo’n gebouw dat qua duurzaamheid wel oké is, maar niet goed genoeg,” legde de Bekkevoorste vertegenwoordiging uit. “Hier zal een relatief kleine investering toch al grootste resultaten leveren. Daarmee hopen we dan ook anderen te inspireren.” In Breda wordt het gemeentehuis op meerdere terreinen gerenoveerd. Er wordt hier geïnvesteerd in zuinige LED-verlichting die in sterkte en kleur kan worden aangepast door de medewerkers. “Zo investeren we niet enkel in verduurzaming, maar ook in werknemerstevredenheid,” zei de trotse projectverantwoordelijke. De Brugse Maatschappij voor Huisvesting omarmt volledig het grensoverschrijdende aspect van See2Do! “We kijken naar mooie, duurzame technieken in Nederland  én Vlaanderen en passen ze allebei toe. Zo werken we met het Nederlandse Renolution, een soort theemutsmodel, en de typisch Vlaamse spouwmuurisolatie. Samen met de geplande zonnepanelen zullen deze renovaties leiden tot een daling van de energiefactuur tot 95%!” Zouden wijkbewoners deze renovaties nu ook écht oppikken? Volgens een medewerker van partner IGEMO zeker wel: “We krijgen steeds meer verzoeken van mensen of we ook in hun buurt aan de slag willen gaan. En ook voor de open dagen ervaren we veel enthousiasme.”

Een bezoek aan de twee Mechelse demonstratieprojecten vormde het hoogtepunt van het programma. IGEMO, een intercommunale die diensten aan meerdere gemeenten levert, renoveert haar kantoor in het historische hart van Mechelen. De betrokken projectpartner legde uit wat voor uitdagingen dit met zich meebrengt: “We werken aan een energiezuinig kantoorgebouw in een historisch jasje. Het is bovendien een constructie ‘op z’n Vlaams’, met meerdere hoekjes en dingetjes. We moeten dus bijzonder veel rekening houden met zowel de toegankelijkheid als de erfgoedwaarde.” Toch heeft de architect op creatieve wijze verduurzaming kunnen toepassen. Zo zal er extra geïsoleerd worden en zullen de toiletten werken op basis van regenwater. Ook het bezoek aan het Dorpshuis in Hombeek inspireerde. Buiten het centrale trappenhuis met kleurrijk glas in lood wordt het hele pand grondig gerenoveerd. De temperatuur zal op basis van warmte in de buitenlucht gereguleerd worden, de sanitaire voorzieningen zullen draaien op regenwater en de elektriciteit zal door zonnepanelen opgewekt worden. Hoewel het op de beide sites nu nog ijzig koud was, namen de levendige verhalen van architecten en betrokkenen ons al mee naar de warme tijden die komen.

De projectpartners van See2Do! laten zien dat je samen meer kunt dan alleen. De Vlaams-Nederlandse partners schaffen gezamenlijk technologieën aan en delen ervaringen, bijvoorbeeld op het gebied van communicatie. Dat deze samenwerking leidt tot concrete resultaten hebben de deelnemers aan de bezoekdag kunnen ervaren. Alle deelnemers gingen met veel energie en inspiratie naar huis! Bij thuiskomst zullen de huiseigenaren onder ons bovendien zeker een blik op energiesparen.be geworpen hebben. 

Alle berichten

Robbert is Interreg Reporter bij Interreg Vlaanderen-Nederland namens Interreg Volunteer Youth, een onderdeel van het Europees Solidariteitskorps